Σε έναν κατάμεστο από κόσμο προαύλιο χώρο της Βιβλιοθήκης, στο Πάρκο των Γαργαλιάνων, παρουσιάστηκε τη Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026 το βιβλίο του ιατρού, και πρώην δημάρχου Τριφυλίας, Παναγιώτη Κατσίβελα «Η Άγνωστη Ιστορία των Γαργαλιάνων 1901-1940». Την εκδήλωση διοργάνωσε ο Μορφωτικός Σύλλογος Γυναικών Γαργαλιάνων, ενώ πριν από την έναρξή της ο συγγραφέας υπέγραψε δεκάδες αντίτυπα του βιβλίου.
Το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα», καταγράφει την ιστορία των Γαργαλιάνων κατά την περίοδο 1901-1940. Την παρουσίασή του έκανε η φιλόλογος του Λυκείου Γαργαλιάνων Λάνα Γ. Δημάκη, ενώ αποσπάσματα διάβασε η Ειρήνη Αλ. Παπαχριστοφίλου. Σε όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης προβαλλόταν σημαντικό φωτογραφικό αρχείο της εποχής, συμπληρώνοντας με εικόνες την ιστορική αφήγηση.
Την εκδήλωση άνοιξε η πρόεδρος του Μορφωτικού Συλλόγου Γυναικών Γαργαλιάνων, Ελένη Τσαγκάρη, η οποία καλωσόρισε το κοινό και αναφέρθηκε στη σημασία της ιστορικής μνήμης για τον τόπο, αλλά και στην απουσία του Παύλου Παπαχριστοφίλου, ιδιοκτήτη και επί σειρά ετών προέδρου των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα» και ιδρυτή των εκδόσεων «Παιδείο». Όπως σημείωσε, η βραδιά πραγματοποιήθηκε σχεδόν έναν χρόνο μετά τον ξαφνικό θάνατό του, με την παρουσίασή της να αποκτά ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση. Αναφέρθηκε στη μακρά πορεία του Παύλου Παπαχριστοφίλου στον χώρο του ελληνικού βιβλίου και στη συνεργασία του με τη σύζυγό του, υπογραμμίζοντας ότι άνθρωποι που αφιερώνουν τη ζωή τους στα γράμματα εξακολουθούν να είναι παρόντες μέσα από τα βιβλία, τους συγγραφείς και τις μνήμες όσων τους γνώρισαν. Η Ελένη Τσαγκάρη στάθηκε και στην αξία του νέου βιβλίου του Παναγιώτη Α. Κατσίβελα, το τρίτο έργο του που παρουσιάζεται, επισημαίνοντας ότι η ιστορία ενός τόπου δεν αποτελεί απλώς μια ακολουθία ημερομηνιών, γεγονότων και ονομάτων, αλλά περιλαμβάνει τους ανθρώπους, τις αγωνίες, τις χαρές και τις δυσκολίες τους. Τόνισε ακόμη ότι η ιστορία των Γαργαλιάνων αποτελεί μια σημαντική παρακαταθήκη που αξίζει να γίνει γνωστή, να διατηρηθεί και να μεταφερθεί στις νεότερες γενιές, ευχαριστώντας τον συγγραφέα για την προσφορά του.
Συγκινητικό χαιρετισμό απηύθυνε στη συνέχεια η εκδότρια και πρόεδρος της ΠΕΔΙΟ MEDIA A.E. Γιούλη Παπαχριστοφίλου, η οποία ευχαρίστησε τον Παναγιώτη Α. Κατσίβελα για την εμπιστοσύνη του, αλλά και τον Μορφωτικό Σύλλογο Γυναικών Γαργαλιάνων για τη διοργάνωση της εκδήλωσης. Μιλώντας εκ μέρους των εκδόσεων «Παιδείο» και «Ελληνικά Γράμματα», αναφέρθηκε και εκείνη στην απουσία του Παύλου Παπαχριστοφίλου, τον οποίο χαρακτήρισε έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους εκδότες της χώρας, με σχεδόν 40 χρόνια συνεχούς παρουσίας στον χώρο του βιβλίου. Όπως ανέφερε, ο Παύλος Παπαχριστοφίλου συνέχισε την οικογενειακή παράδοση, παραλαμβάνοντας την επαγγελματική σκυτάλη από τον πατέρα του, Μήμη Παπαχριστοφίλου, ο οποίος είχε βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών, και αφιέρωσε την πορεία του στην έρευνα και στη διάδοση της γνώσης. Η Γιούλη Παπαχριστοφίλου αναφέρθηκε ακόμη στην κοινή προσωπική και επαγγελματική τους πορεία, σημειώνοντας ότι θεωρεί χρέος της όχι μόνο τη διαφύλαξη αλλά και τη συνέχιση και ανάπτυξη του έργου του. Για τον Παναγιώτη Α. Κατσίβελα μίλησε με θερμά λόγια, κάνοντας αναφορά στην πολύπλευρη πορεία του, στη σχέση του με τους Γαργαλιάνους και στο ενδιαφέρον του για την έρευνα και τη γνώση. Τον ευχαρίστησε για την εμπιστοσύνη και ευχήθηκε το νέο βιβλίο να είναι καλοτάξιδο, εκφράζοντας παράλληλα την προσμονή της για το επόμενο συγγραφικό του βήμα.
Ο Παναγιώτης Κατσίβελας, παίρνοντας τον λόγο, ευχαρίστησε αρχικά τους πολίτες που κατέκλυσαν τον χώρο της εκδήλωσης, τονίζοντας ότι χωρίς τη δική τους παρουσία η συνολική προσπάθεια δεν θα είχε την ίδια αξία. Ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον Μορφωτικό Σύλλογο Γυναικών Γαργαλιάνων για τη στήριξη και τη συμβολή του, σημειώνοντας ότι η προσπάθεια καταγραφής της τοπικής ιστορίας δεν αποτελεί, όπως είπε, προσωπική υπόθεση, αλλά μια διαδικασία που αφορά συνολικά την κοινωνία. Ο συγγραφέας αναφέρθηκε στη σταδιακή δημιουργία ενός ευρύτερου ενδιαφέροντος γύρω από το παρελθόν των Γαργαλιάνων, με πολίτες να συνεργάζονται και να παραχωρούν οικογενειακά κειμήλια και αρχεία προκειμένου να διασωθούν και να αξιοποιηθούν. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απηύθυνε στη Λάνα Δημάκη και στην Ειρήνη Παπαχριστοφίλου για τη δουλειά τους στην παρουσίαση. Αναφέρθηκε επίσης με συγκίνηση στην απουσία του Παύλου Παπαχριστοφίλου, μιλώντας για έναν σημαντικό Γαργαλιανιώτη, άνθρωπο των τεχνών και των γραμμάτων και προσωπικό του φίλο, ο οποίος είχε στηρίξει την προσπάθεια καταγραφής της ιστορίας του τόπου. Παράλληλα, ευχαρίστησε τη Γιούλη Παπαχριστοφίλου για τη συνέχιση του έργου του.
Μιλώντας για τη συγγραφική του προσέγγιση, ο κ. Κατσίβελας εξήγησε ότι επέλεξε να μην περιοριστεί σε μια στεγνή παράθεση γεγονότων, αλλά να εστιάσει στις λεπτομέρειες και στον τρόπο λειτουργίας της πόλης, επιχειρώντας να αναδείξει την ιδιαίτερη φυσιογνωμία των Γαργαλιάνων και το συλλογικό τους παρελθόν. Η αφήγηση ακολουθεί χρονολογική σειρά, επιλογή που, σύμφωνα με τον συγγραφέα, επιτρέπει τη σύγκριση και την καλύτερη κατανόηση των γεγονότων. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι επιδιώκει να παρουσιάζει πρωτίστως τις πηγές και να αποφεύγει την προσωπική παρέμβαση στην ιστορική αφήγηση. Όπως τόνισε, αρνείται τη χειραγώγηση της ιστορίας μέσω αποσιωπήσεων ή επιλεκτικής καταγραφής και επιδιώκει, στον βαθμό που αυτό είναι ανθρωπίνως δυνατό, την ακριβή αποτύπωση των γεγονότων. Στάθηκε ακόμη στη σημασία της ιστορίας των ίδιων των ανθρώπων που γεννήθηκαν, έζησαν και δημιούργησαν στους Γαργαλιάνους, επισημαίνοντας ότι μέσα από τις προσωπικές τους διαδρομές η ιστορία μιας πόλης αποκτά πολύ μεγαλύτερο εύρος. Ο κ. Κατσίβελας εξέφρασε παράλληλα την αισιοδοξία του για το μέλλον της περιοχής, σημειώνοντας ότι η γνώση του παρελθόντος και η αυτογνωσία μπορούν να αποτελέσουν βασικές προϋποθέσεις για μια νέα περίοδο ανάπτυξης του τόπου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του στον επόμενο στόχο της προσπάθειας. Όπως αποκάλυψε, το όραμα είναι η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού μουσείου για την ιστορία των Γαργαλιάνων. Μέχρι σήμερα έχουν ήδη συγκεντρωθεί περισσότερες από 1.500 σελίδες αρχείων και πάνω από 2.000 φωτογραφίες από την περιοχή.
Στην εκδήλωση τοποθετήθηκε και ο Αθανάσιος Τερζάκης, ο οποίος συνεχάρη τον συγγραφέα για το έργο του, σημειώνοντας ότι αναδεικνύεται ως ένας από τους πλέον παραγωγικούς συγγραφείς μεταξύ των συμπατριωτών του σε θέματα τοπικής ιστορίας. Όπως ανέφερε, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης γνωρίζει την ιστορία του τόπου και σημαντικές προσωπικότητες των Γαργαλιάνων.
Ο γιατρός Σπύρος Ζόμπολος αναφέρθηκε από την πλευρά του στη δυσκολία που έχει η συγγραφή ενός βιβλίου για τη σύγχρονη ιστορία και ακόμη περισσότερο για την ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας ενός συγγραφέα. Τόνισε ότι ο Παναγιώτης Α. Κατσίβελας επιλέγει να παρουσιάζει τα γεγονότα όπως συνέβησαν, χωρίς να προσθέτει τη δική του προσωπική θέση στην αφήγηση.
Η παρουσίαση ολοκληρώθηκε μέσα σε κλίμα έντονου ενδιαφέροντος για την τοπική ιστορία, με το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που προβλήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της βραδιάς να μεταφέρει στο κοινό εικόνες από τους Γαργαλιάνους της περιόδου που πραγματεύεται το βιβλίο.
Δείτε βίντεο και εικόνες:
