Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο για την κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος στη Μεσόγειο φέρνει στο φως δημοσίευμα της Stuttgarter Zeitung, το οποίο βασίζεται σε έρευνα του περιοδικού Marine Pollution Bulletin. Στο επίκεντρο βρίσκεται η τάφρος «Καλυψώ», νοτιοδυτικά της Πύλου, το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου, που σύμφωνα με τα ευρήματα έχει μετατραπεί σε έναν τεράστιο χώρο συγκέντρωσης απορριμμάτων.
Οι επιστήμονες που πραγματοποίησαν κατάδυση με το ειδικό υποβρύχιο DSV Limiting Factor σε βάθος 5.109 μέτρων δεν βρέθηκαν μπροστά σε ένα ανέγγιχτο οικοσύστημα, αλλά σε μια εικόνα έντονης επιβάρυνσης. Κατά την καταγραφή των ευρημάτων εντοπίστηκαν περισσότερα από 26.000 αντικείμενα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, μια πυκνότητα που συγκαταλέγεται στις υψηλότερες που έχουν καταγραφεί ποτέ σε τόσο μεγάλα βάθη διεθνώς.
Η ανάλυση έδειξε ότι το 90% των απορριμμάτων αποτελείται από πλαστικά. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη μεγάλη έκταση της ρύπανσης, αλλά και την αδυναμία των μέχρι σήμερα πολιτικών περιορισμού της. Σύμφωνα με όσα επισημαίνονται, τα ελαφριά πλαστικά μεταφέρονται από τις ακτές και, εξαιτίας της γεωμορφολογίας της περιοχής, η τάφρος «Καλυψώ» λειτουργεί σαν φυσική παγίδα που συγκρατεί τα απορρίμματα.
Ο ωκεανολόγος Μικέλ Κανάλς εξηγεί ότι αυτή η διαδικασία εξελίσσεται αργά αλλά σταθερά, με αποτέλεσμα τα σκουπίδια να φτάνουν στον πυθμένα, όπου είτε θάβονται είτε διασπώνται σε μικροπλαστικά. Τα μικροπλαστικά αυτά περνούν στη συνέχεια στην τροφική αλυσίδα και τελικά επιστρέφουν στον άνθρωπο.
Στο ίδιο δημοσίευμα γίνεται αναφορά όχι μόνο στη ρύπανση που σχετίζεται με δραστηριότητες από τη στεριά, αλλά και στις επιπτώσεις της ναυσιπλοΐας. Όπως σημειώνεται, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι μέρος των απορριμμάτων προέρχεται από παράνομη απόρριψη σκουπιδιών από πλοία, γεγονός που εντείνει περαιτέρω την πίεση στο θαλάσσιο οικοσύστημα της Μεσογείου.
Η διαπίστωση των ειδικών ότι πλέον δεν υπάρχει ούτε ένα εκατοστό καθαρού βυθού στη Μεσόγειο αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος, σε μια περιοχή που δέχεται διαρκή πίεση από τον τουρισμό και τη ναυτιλία. Για την Ελλάδα, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς η κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος συνδέεται άμεσα τόσο με την οικονομική δραστηριότητα όσο και με τη δημόσια υγεία.
Η εικόνα που καταγράφεται στην τάφρο «Καλυψώ» νοτιοδυτικά της Πύλου επαναφέρει με ένταση τη συζήτηση για την ανάγκη αυστηρότερων μέτρων προστασίας και πιο αποτελεσματικής αντιμετώπισης της θαλάσσιας ρύπανσης στη Μεσόγειο.
