Έφυγε από τη ζωή σήμερα (25/2) η σκηνογράφος Ιωάννα Παπαντωνίου σε ηλικία 91 ετών και μεγάλη θλίψη επικρατεί στον θεατρικό κόσμο του Ναυπλίου και όχι μόνο.
Η ευρέως γνωστή ως Νανά, ήταν η πρώτη γυναίκα σκηνογράφος στην Επίδαυρο. Υπήρξε ιδρύτρια και επί σειρά ετών πρόεδρος του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, το οποίο ανέδειξε τον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό και κατέστησε το Ναύπλιο κέντρο αναφοράς για τη λαογραφία και την πολιτιστική κληρονομιά σε διεθνές επίπεδο.
Πληροφορούμενη την απώλεια της Ιωάννας Παπαντωνίου, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Με μεγάλη θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια της Ιωάννας Παπαντωνίου, μιας από τις σημαντικότερες θεραπαινίδες του Πολιτισμού μας, σε πλείστες εκφάνσεις του, επί πολλές δεκαετίες. Μετά τις στέρεες σπουδές της στη Βρετανία, η Ιωάννα Παπαντωνίου διέγραψε μια μετεωρική πορεία ως σκηνογράφος και ενδυματολόγος, συνεργαζόμενη με τους κορυφαίους σκηνοθέτες και ηθοποιούς της εποχής της σε παραστάσεις-σταθμούς για το θέατρό μας, αλλά και, επιλεκτικά, σε ξεχωριστές κινηματογραφικές δημιουργίες. Ωστόσο, η μοναδική της ματιά δεν περιορίστηκε στη σκηνή, αλλά μετουσιώθηκε σε δημιουργική διδασκαλία σε πανεπιστημιακά τμήματα θεατρικών σπουδών, στην Αθήνα, την Πάτρα και το Ναύπλιο.
Παράλληλα, η Ιωάννα Παπαντωνίου αφιέρωσε τη ζωή της στη διάσωση και την ανάδειξη της τεράστιας πολιτιστικής κληρονομιάς μας. Ως μέλος του Λυκείου Ελληνίδων, όργωσε την Ελλάδα, συλλέγοντας πολύτιμο λαογραφικό υλικό, ιδίως παραδοσιακές ενδυμασίες, το οποίο αποτέλεσε και τον πυρήνα της περίφημης συλλογής του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος «Βασίλειος Παπαντωνίου», το οποίο ίδρυσε η ίδια το 1974 στο Ναύπλιο, στη μνήμη του πατέρα της.Το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα -το σημερινό Ίδρυμα Βασίλη Παπαντωνίου- υπήρξε το έργο ζωής της Ιωάννας Παπαντωνίου, στο οποίο δώρισε όλες τις συλλογές της και για τις ανάγκες του οποίου διέθεσε σχεδόν το σύνολο της περιουσίας της και υπό τη σοφή και ακάματη καθοδήγησή της, εξελίχθηκε σε σημείο αναφοράς για τον νεοελληνικό πολιτισμό. Με την Ιωάννα Παπαντωνίου είχα την τιμή και την χαρά να συνεργαζόμαστε από το 1999. Σε όλα τα σπουδαία προγράμματα της είχε την συμπαράσταση του ΥΠΠΟ γιατί ήταν ο δημιουργικός άνθρωπος που συνδύαζε αρμονικά τη θεωρία με την πράξη και την αθόρυβη δράση. Αποφεύγοντας την ανώφελη δημοσιότητα, αφιέρωσε όλον της τον βίο και τη δραστηριότητά της στην υπηρεσία του Πολιτισμού και της κοινωνίας, καταλείποντας μας ένα τεράστιο ένα έργο που θα καρποφορεί επί μακρόν. Για την Ιωάννα Παπαντωνίου δεν αποτελεί κοινό τόπο αν πώ ότι η αφειδώλευτη προσφορά της υπήρξε ανυπολόγιστη και ότι η ευγνωμοσύνη μας για το έργο της είναι τεράστια. Στην οικογένειά της και τους φίλους της απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια».
Ποια ήταν η Νανά Παπαντωνίου
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936. Ήταν σκηνογράφος, ιδρύτρια και πρόεδρος του Πελοποννησιακού Λαογραφικού ιδρύματος Β. Παπαντωνίου. Σπούδασε σκηνογραφία και ενδυματολογία στο Wimbledon School Of Art στο Λονδίνο (1966 – 1970). Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, έκανε την πρώτη της επαγγελματική δουλειά –σκηνικά και κοστούμια στον Κοριό του Μαγιακόφσκι (1971) για το «Προσκήνιο»– την οποία της ανέθεσε ο Αλέξης Σολομός.
Την ίδια χρονιά έκανε και την είσοδό της στο αρχαίο ελληνικό δραματολόγιο με τις Θεσμοφοριάζουσες , που ανέβηκαν στο Θέατρο Κήπου, στη Θεσσαλονίκη.στον Αλέξη Σολομό, και έκανε σκηνικά και κοστούμια για τον Ορέστη από το Εθνικό Θέατρο (1971). Έχει συνεργαστεί με το Θέατρο Τέχνης και τον Κάρολο Κουν, επί πέντε συναπτά έτη, και με τον θίασο Αλέξη Μινωτή – Κατίνας Παξινού. Ακολούθησαν συνεργασίες με το Εθνικό Θέατρο, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Δημοτικά Περιφερειακά, θιάσους του ελεύθερου θεάτρου και το Royal Exchange Theatre.
Στο σκηνογραφικό της έργο πρέπει να συνυπολογισθεί και το συγγραφικό, με τα βιβλία: «Ελληνικές φορεσιές», «Φορεσιές της Μακεδονίας», «Οι τοπικές φορεσιές της Θράκης», «Σαρακατσάνοι: φορεσιές και στολίδια», «Από τη Άλωση μέχρι την Απελευθέρωση» κ.ά.
Έχει τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών (1981), έχει βραβευθεί για τα κοστούμια της στην ταινία Δοξόμπους (1987) του Φώτου Λαμπρινού και έχει επίσης τιμηθεί με τον Χρυσό Σταυρό Φοίνικος. Για χρόνια έχει διδάξει στα Θεατρολογικά Τμήματα των Πανεπιστημίων Πατρών.
