ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Υγείας
Θέμα: «Σοβαρά ζητήματα δημόσιας υγείας και αθέμιτου ανταγωνισμού από τη διάθεση οπτικών προϊόντων σε καταστήματα μη οπτικών ειδών».
Με την υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 3071/11.06.2026 εγκύκλιο ο Υπουργός Υγείας προχώρησε σε παροχή κατευθύνσεων σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 971/1979 περί ασκήσεως του επαγγέλματος του οπτικού και λειτουργίας καταστημάτων οπτικών ειδών,
όπως αυτός έχει τροποποιηθεί διαδοχικά.
Συγκεκριμένα, στην εγκύκλιο γίνεται αναφορά στις διατάξεις των άρθρων 6 και 7 του ανωτέρω νόμου σχετικά με «τη διάθεση ομματοϋαλλίων διορθωτικών των διαθλαστικών ανωμαλιών των οφθαλμών, των τυποποιημένων ομματοϋαλλίων (πρεσβυωπίας), των φακών επαφής, των υγρών φακών επαφής και γενικά όλων των συναφών προς την όραση ειδών»που «γίνεται από καταστήματα μη οπτικών ειδών» όπου προβλέπεται ότι σε περίπτωση που τα είδη αυτά διατίθενται από καταστήματα μη οπτικών ειδών «επιστημονικά υπεύθυνος θα είναι οπτικός» ενώ ειδικά η διάθεση τυποποιημένων ομματοϋαλλίων (πρεσβυωπίας) και υγρών φακών επαφής επιτρέπεται να γίνεται και από φαρμακεία χωρίς την υποχρέωση ορισμού οπτικού ως επιστημονικά υπεύθυνου. Προβλέπεται, επίσης, ότι η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος οπτικού δεν είναι προϋπόθεση για την ίδρυση καταστήματος οπτικών ενώ προϋπόθεση λειτουργίας αποτελεί ο ορισμός υγειονομικά υπεύθυνου αδειούχου οπτικού, εργαζόμενου αποκλειστικά στο κατάστημα.
Σύμφωνα με την παραπάνω εγκύκλιο από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ευθέως η διάκριση μεταξύ των καταστημάτων οπτικών και καταστημάτων μη οπτικών ειδών, όπου αφενός στα καταστήματα οπτικών είναι απαραίτητη η δήλωση προς την κατά τόπον αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας αδειούχου οπτικού ως υγειονομικά υπεύθυνου με αποκλειστική εργασία στο κατάστημα και αφετέρου στα καταστήματα μη οπτικών/λιανικού εμπορίου είναι μεν απαραίτητη η δήλωση επιστημονικά υπεύθυνου αδειούχου οπτικού αλλά όχι η αποκλειστικήεργασία του στο κατάστημα και συνεπώς ο ίδιος οπτικός μπορεί να ορισθεί ως επιστημονικά υπεύθυνος σε διαφορετικά καταστήματα ή υποκαταστήματα.
1Η συγκεκριμένη ερμηνεία εγκύκλιος εκδόθηκε μετά από την έκδοση αντίθετων ως προς τοπεριεχόμενο κατευθύνσεων από τους συλλογικούς φορείς Οπτικών και Οπτομετρών ενόψειεπικείμενων ελέγχων από τις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες στα καταστήματα μη οπτικών ειδών.
Λίγες μόλις μέρες μετά, στις 23 Ιουνίου, ο Υπουργός Υγείας προχώρησε στην έκδοση νέας διευκρινιστικής της πρώτης – εγκυκλίου (υπ’ αρ. 3303/23-6-2026) με την οποία διευκρινίζεται ότι η προηγούμενη εγκύκλιος αφορά «στην πώληση των ομματοϋαλλίων ηλίου ως συναφή με την όραση είδη από καταστήματα μη οπτικών ειδών».
Σε συνέντευξη τύπου, την 1η Ιουλίου 2026, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Οπτικών – Οπτομετρών επισημαίνει εμφατικά τον κίνδυνο για την όραση από τη διάθεση γυαλιών ηλίου χωρίς επιστημονική παρουσία και ζητά την άμεση ανάκληση των πρόσφατων εγκυκλίων του Υπουργού Υγείας. Σύμφωνα με τους Οπτικούς – Οπτομέτρες με τις συγκεκριμένες εγκυκλίους μετατρέπεται ένα μέσο προστασίας της όρασης σε απλό εμπορικό προϊόν.
Ειδικότερα, ο ΠΣΟΟ επισημαίνει ότι τα γυαλιά ηλίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αξεσουάρ ή είδος μαζικής κατανάλωσης αλλά ως μέσο προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία ενώ η επιλογή ακατάλληλων φακών μπορεί να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση ασφάλειας με τον καταναλωτή να θεωρεί ότι προστατεύεται αλλά στην πραγματικότητα μπορεί να εκθέτει τα μάτια του σε βλαπτική ακτινοβολία, γεγονός που έχει πραγματικές συνέπειες στην υγεία των ματιών. Έτσι, η επιστημονική καθοδήγηση από διπλωματούχο Οπτικό – Οπτομέτρη θεωρείται αναγκαία ώστε ο πολίτης να επιλέγει φακούς που παρέχουν επαρκή προστασία και ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζει ο ΠΣΟΟ για την παιδική όραση, η οποία βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης και χρειάζεται εξειδικευμένη προστασία. Επομένως, η επιλογή γυαλιών ηλίου για παιδιά δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή εμπορική πράξη διότι τα παιδιά χρειάζονται σωστή εφαρμογή, κατάλληλους φακούς και πραγματική προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Οι πιθανές επιπτώσεις από ανεπαρκή προστασία μπορεί να είναι μακροπρόθεσμες και δυνητικά μη αναστρέψιμες.
Επιπλέον, οι Οπτικοί – Οπτομέτες καταγγέλλουν ότι οι εγκύκλιοι του Υοπυργού Υγείας, που σημειωτέον εκδόθηκαν χωρίς προηγούμενη διαβούλευση ή γνωμοδότηση του αρμόδιου φορέα, δηλαδή του ΝΠΔΔ Πανελληνίου Συλλόγου Οπτικών Οπτομετρών, δημιουργούν ένα πλαίσιο «εικονικής επιστημονικής ευθύνης» αφού ένας Οπτικός μπορεί να εμφανίζεται υπεύθυνος σε πολλαπλά σημεία πώλησης χωρίς φυσική παρουσία.
Είναι προφανές ότι με τις εν λόγω εγκυκλίους παραβιάζεται το πνεύμα του νομοθέτη, αποδυναμώνεται ο επιστημονικός έλεγχος κατά τη διάθεση προϊόντων που σχετίζονται άμεσα με την όραση και δημιουργούνται ταυτόχρονα συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των αδειοδοτημένων καταστημάτων οπτικών ειδών.
Παράλληλα, η δυνατότητα διάθεσης οπτικών ειδών από καταστήματα γενικού εμπορίου, αλυσίδες λιανικής ή άλλες επιχειρήσεις χωρίς την υποχρεωτική φυσική παρουσία υπεύθυνου 2οπτικού ενδέχεται να υποβαθμίσει το επίπεδο προστασίας του καταναλωτή και να δημιουργήσει κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Καταργείται με λίγα λόγια, το αντιστάθμισμα της προστασίας της όρασης του κάθε πολίτη περνώντας σε ένα άκρατο άνοιγμα του επαγγέλματος του οπτικού. Η απλή δήλωση στις αρμόδιες υπηρεσίες των κατά τόπους Περιφερειών ενός επιστημονικά υπεύθυνου που δεν υποχρεούται να έχει ποτέ καμία φυσική παρουσία στο κατάστημα ισοδυναμεί ουσιαστικά με κατάργηση της υποχρέωσης ορισμού επιστημονικά υπεύθυνου και της προστασίας ενός τόσο πολύτιμου αγαθού υγείας όπως η όραση ειδικά στις σημερινές συνθήκες που η υπεριώδης ακτινοβολία είναι άκρως επικίνδυνη.
1. 2. 3. 4.
Κατόπιν των ανωτέρω
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
Με ποια επιστημονικά, υγειονομικά και νομικά κριτήρια κρίθηκε ότι η φυσική παρουσία του επιστημονικά υπευθύνου οπτικού στα καταστήματα μη οπτικών ειδών δεν συνιστά προϋπόθεση για τη διάθεση γυαλιών ηλίου;
Πώς διασφαλίζεται στην πράξη η επιστημονική εποπτεία και η προστασία των πολιτών για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα υγείας όπως η προστασία της όρασης από την υπεριώδη ακτινοβολία και ειδικά της παιδικής όρασης, όταν ο ορισμένος επιστημονικά υπεύθυνος δεν παρίσταται στο κατάστημα;
Έχει προηγηθεί γνωμοδότηση των αρμόδιων υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας ή των επαγγελματικών φορέων του κλάδου πριν από την έκδοση της συγκεκριμένης εγκυκλίου;
Προτίθεται ο Υπουργός να επανεξετάσει ή να ανακαλέσει τις εγκυκλίους και να ανοίξει άμεσα θεσμικό διάλογο με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Οπτικών –Οπτομετρών όπως του ζητείται;
Ο ερωτών Βουλευτής
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)
